2026-02-04
Wiebe van Leeuwen
In veel organisaties draait nog software die ooit perfect was. Het systeem deed precies wat het moest doen, paste bij de organisatie en ondersteunde de processen. En zolang het blijft draaien, voelt het veilig om het zo te laten.
Maar legacy ontstaat zelden omdat een organisatie verkeerde keuzes maakt. Legacy overkomt je. Organisaties groeien, processen veranderen, wetgeving wordt strenger en samenwerking in ketens wordt complexer. Wat ooit passend was, wordt langzaam een beperking. Het systeem werkt misschien nog. Maar de vraag is: wat kost het je ondertussen?
Een legacy-systeem is niet alleen “oud”. Het is software die gebouwd is in programmeertalen of op platforms die nauwelijks nog worden gebruikt. Systemen waarvoor steeds minder kennis beschikbaar is en die lastig te onderhouden of aan te passen zijn. Soms snapt nog maar één of twee mensen hoe het echt werkt.
Dat maakt organisaties kwetsbaar. Want hoe kom je er nog vanaf als niemand die code meer leest? Waar staat je data eigenlijk? En wat gebeurt er als aanpassingen nodig zijn, maar niemand ze meer veilig kan doen?
Op een gegeven moment is het probleem niet meer dát het systeem verouderd is, maar dat je er niet meer uit kunt. Die afhankelijkheid brengt drie duidelijke risico’s met zich mee:
1. Kennis verdwijnt
Veel legacy-systemen zijn gebouwd door mensen die inmiddels met pensioen zijn, vertrokken of niet meer beschikbaar. Documentatie ontbreekt of is verouderd. Nieuwe ontwikkelaars leren deze technologie niet meer. Aanpassingen worden daardoor risicovol en duur. Schaarste drijft de prijs van kennis op. En elke wijziging voelt als een gok: werkt het straks nog wel?
2. Wendbaarheid verdwijnt
Legacy remt verandering. Nieuwe eisen vanuit de business, wetgeving of ketensamenwerking passen niet meer binnen het systeem. Integraties met moderne oplossingen zijn lastig of onmogelijk. Het gevolg is dat processen niet langer worden ingericht rond de business, maar rond het systeem. Medewerkers werken eromheen. Handmatig werk neemt toe. En innovatie vertraagt, omdat het systeem ze niet aankan.
3. Veiligheid en continuïteit komen onder druk
Hoe ouder een systeem, hoe groter de kans op bekende kwetsbaarheden. Updates zijn lastig of niet meer beschikbaar. In sectoren met kritieke processen is dat meer dan een IT-risico. Downtime, datalekken of hacks hebben daar directe gevolgen voor compliance, veiligheid en omgeving. Legacy maakt organisaties niet alleen traag, maar ook kwetsbaar.
Wat legacy echt kost, zie je zelden terug op de IT-begroting. De grootste kosten zitten in vertraging, frustratie en verspilde capaciteit.
Medewerkers doen dubbel werk, data wordt handmatig overgezet en IT-teams zijn vooral bezig met brandjes blussen. Audits duren langer, incidentrisico’s nemen toe en ondertussen wordt niet de volledige capaciteit van mensen benut.
Zolang het systeem vandaag nog werkt, lijkt ingrijpen niet urgent. Maar die korte-termijnblik maskeert de echte vragen: is de organisatie nog wendbaar, is kennis niet te afhankelijk van één persoon en is de continuïteit geborgd als er iets misgaat?
Legacy wordt niet vanzelf goedkoper of veiliger. Het wordt alleen ouder en daarmee risicovoller.
Moderniseren betekent niet automatisch alles in één keer vervangen. Een big bang is zelden realistisch en vaak onnodig.
Wat wel werkt, is legacy beheersbaar maken: inzicht krijgen in afhankelijkheden, risico’s beheersen en stap voor stap onderdelen toekomstbestendig maken. Data ontsluiten, systemen integreren waar mogelijk en kritieke processen losmaken van verouderde technologie.
Een belangrijke vraag daarbij is: welke processen zijn nu afhankelijk van één systeem of één sleutelpersoon? Hoe eerder je dat inzichtelijk maakt, hoe meer regie je houdt.
Hoe langer modernisering wordt uitgesteld, hoe moeilijker en bedreigender de overstap wordt. Op een gegeven moment is er geen keuze meer en moet je opnieuw beginnen omdat het niet anders kan.
Wie op tijd begint, kan keuzes maken. Wie te lang wacht, wordt gedwongen.
De vraag is niet of legacy ooit aangepakt moet worden. De vraag is of je dat doet terwijl je nog de controle hebt.
Bezoek de Tible Group pagina
Neem contact met ons op voor een gratis adviesgesprek.